«Ο Χαρακιάς» -Το νέο βιβλίο του Δημήτρη Σ. Παπαδόπουλου

«Ο Χαρακιάς» είναι το νέο βιβλίο του Δημήτρη Σ. Παπαδόπουλου (Σταυριώτη) για την παρουσία και τη δράση των Βλάχων στη Μακεδονία και Θεσσαλία την περίοδο του Μεσοπολέμου και της κατοχής.

Πρόκειται για ένα ιστορικό μυθιστόρημα 450-500 σελίδων το οποίο πιθανότατα πριν από το Πάσχα του 2019 θα βρίσκεται στα ράφια των βιβλιοπωλείων.

Ο συγγραφέας -ο οποίος το 1995 τιμήθηκε με το βραβείο ελληνοτουρκικής φιλίας «Ιπεκτσί»-, ήδη γράφει τον επίλογο του βιβλίου του για το οποίο εργάζεται πυρετωδώς εδώ και τρία χρόνια, του πέμπτου από μία σειρά ιστορικών μυθιστορημάτων που κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις «Λιβάνη».

«Ξεκίνησα να γράφω κάποια διηγήματα για τον “δωσιλογισμό” διαχρονικά. Διότι δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι η Ελλάδα μας, εκτός από λαμπρούς εθνικούς ήρωες, γέννησε και εξ ίσου λαμπρούς προδότες. Αποφάσισα, το λοιπόν, να “πιάσω” διάφορες φυλές και εθνότητες του ελληνισμού: Πόντιους, Βλάχους, Αρμένιους, Σλάβους, Εβραίους κ.α. καθώς και πρόσωπα που διαδραμάτισαν -τρόπον τινά- αντεθνικό ρόλο. Στο πρώτο διήγημα καταπιάστηκα με τον “δωσιλογισμό” των Βλάχων και τη ρουμάνικη προπαγάνδα που έχει τις ρίζες της ήδη από τα μέσα σχεδόν του 19ου αιώνα και φθάνει μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου μία μικρή μερίδα των Βλάχων, προσχώρησε στην πλευρά των δυνάμεων του Άξονα και επιχείρησαν με τους Ιταλούς να ιδρύσουν μέσα στην ελληνική επικράτεια το λεγόμενο ‘’Πριγκιπάτο της Πίνδου’’», εξηγεί στον «ΠΟΛΙΤΗΣ news» ο κ. Παπαδόπουλος ο οποίος θεωρεί πως πλέον μπορούμε να μιλήσουμε ελεύθερα για τον “δωσιλογισμό”. «Απέχουμε πάνω από 70 χρόνια από την κατοχή, τρεις γενιές έχουν περάσει και είμαστε πλέον έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε κάθε πτυχή της Ιστορίας μας, όπως φαίνεται και από την πληθώρα των επιστημονικών συγγραμμάτων τα οποία αναφέρονται διεξοδικά στον δωσιλογισμό. Αλλά και το αναγνωστικό κοινό είναι έτοιμο γι’ αυτό.  Όμως, από την πρώτη επαφή μου με την υπόθεση των Αρμάνων (Βλάχων) διαπίστωσα ότι η ιστορική τους παρουσία στον ελληνικό χώρο παρουσίαζε ιδιαίτερο ενδιαφέρον και εν τέλει το πρώτο διήγημα κατέληξε να γίνει ένα ογκώδες σχετικά μυθιστόρημα. Οι Βλάχοι συνεισέφεραν τα μέγιστα στην ελληνική υπόθεση ακόμη κι όταν το ελλαδικό κράτος αδυνατούσε να βοηθήσει ουσιαστικά τις ‘’νέες χώρες’’ όπως ονομαζόταν τότε οι νεοαποκτηθείσες περιοχές της Μακεδονίας και της Θεσσαλίας μετά τους πολέμους του 1912–13».

Ο Βλάχος από τα Μεγάλα Λιβάδια…

Στο βιβλίο του ο κ. Παπαδόπουλος αντλεί στοιχεία από ιστορικά και επιστημονικά συγγράμματα. «Η προσφιλής μου τακτική είναι να καταπιάνομαι με πραγματικά ιστορικά γεγονότα και πηγές και μέσα σε αυτά να τοποθετώ έναν φανταστικό ήρωα ο οποίος κινείται μέσα σε χώρους και ιστορικά γεγονότα της εποχής», σημειώνει ο συγγραφέας ο οποίος εν προκειμένω επιλέγει για κεντρικό πρόσωπο έναν Βλάχο από τα Μεγάλα Λιβάδια του Πάικου, έναν φανταστικό ήρωα ο οποίος όμως ζει μέσα σε πραγματικά γεγονότα που «ξεδιπλώνονται» στην Μακεδονία, τη Θεσσαλία, αλλά και στο Ωραιόκαστρο, καλύπτοντας την ιστορία των Βλάχων διαχρονικά από το 1900 έως το 1945.

«Αναφέρομαι στην ιστορία των Βλάχων και στο λατινογενές ιδίωμά τους το οποίο εκμεταλλεύτηκαν και οι Ρουμάνοι και οι Ιταλοί προκειμένου να τους προσεταιριστούν. Κάποιοι από αυτούς ενέδωσαν. Οι περισσότεροι όμως -μεταξύ των οποίων και ο Αβέρωφ- παρέμειναν πιστοί Έλληνες», λέει ο κ. Παπαδόπουλος ο οποίος -στο συγκεκριμένο βιβλίο- αναφέρεται επίσης στην ηρωική δράση των Βλάχων στον ελληνοϊταλικό πόλεμο στο Αλβανικό Μέτωπο και στην κατοχική Θεσσαλονίκη μέχρι την απελευθέρωσή της από τους Γερμανούς.

Οι πρωταγωνιστές

Μέσα στην πλοκή του ιστορικού μυθιστορήματος αναφέρονται και κάποια ονόματα -κυρίως πολιτικά- από γνωστές οικογένειες οι οποίες συχνά έπαιζαν αμφιλεγόμενο ρόλο. Στους διαλόγους παίρνουν μέρος και υπαρκτά ιστορικά πρόσωπα, ενώ μεγάλο μέρος της ιστορίας διαδραματίζεται στη Λάρισα και άλλες περιοχές στη Θεσσαλία τις οποίες επισκέφθηκε ο συγγραφέας για να συγκεντρώσει ένα πλούσιο υλικό μέσα από συνεντεύξεις με απογόνους (μεγάλες οικογένειες Βλάχων) των πρωταγωνιστών εκείνης της εποχής.

Προδημοσίευση

Ο «ΠΟΛΙΤΗΣ news» παραθέτει ένα απόσπασμα – προδημοσίευση από το βιβλίο του Δημήτρη Παπαδόπουλου.

«¨Ώστε ο Τέγος θα πουλήσει το βιός σας. Πού ωρέ; Σε ποιόν; Στον Τσέλιο και την παρέα του; Τζάμπα θα σας τα πάρουν. Χαμένοι θα βγείτε. Ακούς εκεί θα πουλήσει ο Τέγος!!! Ωραίοι, μα την Παναγιά, είστε και του λόγους σας. Μπααγκάτου λούπλου σ’ άπουρ όιλι (Εβάλατε τον λύκο να φυλά τα πρόβατα)»

Ήταν η σειρά του Γκόγκα να θυμώσει και να υψώσει τη φωνή του. Είπε τούτα τα λόγια στο γέροντα: «Μάθε το και συ θειέ και μην απορείς καθόλου. Καιρός είναι να τα πω κι εσύ δώσε προσοχή! Εδώ για εμάς τους φτωχούς αρμάνους η μοίρα είναι γραμμένη. Προκοπή ποτέ δεν θα ιδούμε. Κανείς δεν μας στηρίζει. Και γι’ αυτό δεν φταίει μόνο το γκραίκικο γκουβέρνο. Φταίτε κι εσείς οι δικοί μας άνθρωποι που έχετε παράδες και δεν μας βοηθάτε να ξεφύγουμε απ’ την κακιά μας μοίρα. Για υποτακτικούς μάς θέλετε κι εσείς ν’ αυξάνετε το βιός σας. Κι εσύ κι οι άλλοι τσελιγκάδες στα Μεγάλα Λιβάδια. Ξεχνάς που όταν σού ζήτησα χρήματα για να σβήσω παλιό χρέος του αδελφού σου, δεν μού ‘δωκες; Κι αναγκάστηκα κι εγώ κι η γυναίκα μου η Λένκα να μπούμε στη δούλεψη του εβραίου του Ιακώβ, στο τυροκομείο του, εδώ στα Λιβάδια, που μας επλήρωνε ο αλλόπιστος με ψίχουλα; Το ξεχνάς; Και τι ζητάς τώρα από εμάς; Να μείνουμε εδώ και να βλογάμε την άθλια μοίρα μας; Κάλιο στη Ρουμανία, όπου όσο να ‘ναι, ευκαιρίες θα υπάρχουν για όσους είναι προκομμένοι και δουλευτάδες. Και τα παιδιά μας θα πάρουν καλή μόρφωση. Εδώ στα Λιβάδια έχουν το καλύτερο σχολειό, στη Ρουμανία δεν θα έχουν ακόμη καλύτερο; Τι λες; Γι’ αυτό σού το λέω μπάρμπα. Αν θες βοήθα μας, αλλιώς εμπόδιο μη στέκεις. Τούτα είχα να πω εγώ… Σσί ίτσι τζ’σιμου λιρτάτι (κι ό,τι είπαμε συγχωρεμένα…)»

Δυό μήνες μετά και όταν το τσελιγκάτο του μπάρμπα Τίκα κατηφόρισε για τα χειμαδιά στο Ωραιόκαστρο, τέσσερις οικογένειες δικές του έλλειπαν. Είχαν επιβιβαστεί στο ρουμάνικο ατμόπλοιο ‘’Ντουροστόρ’’, πού ‘κανε κάθε δεκαπέντε μέρες το δρομολόγιο από Θεσσαλονίκη για Κωνστάντζα. Κι έφυγαν για την Δορβουτσά, για το Καντριλατέρ, ή όπου αλλού θα τους έστελνε το ρουμάνικο υπουργείο. Ο γέροντας ήταν απαρηγόρητος…