Ατενίζοντας τη Θεσσαλονίκη από το Ισλαχανέ και τα Κάστρα

Ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης, ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων Θανάσης Παππάς και ο Διευθυντής των Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου, Κώστας Μπελιμπασάκης

Κάποια από τα νέα… hot σημεία της Θεσσαλονίκης, αυτά που σε λίγο καιρό αναμένεται να συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον πολιτών και επισκεπτών, παρουσιάστηκαν χτες Τετάρτη 19 Ιουνίου 2019 – αν και ακόμη υπό κατασκευή – από τον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Γιάννη Μπουτάρη και τον Αντιδήμαρχο Τεχνικών Έργων, Περιβάλλοντος και Καθαριότητας, Θανάση Παππά.

Μεταξύ των έργων αυτών, η πλατεία Φαναριωτών, στο κέντρο της πόλης, που έρχεται ως νοητή συνέχεια της Δημητρίου Γούναρη, αλλά και η τουριστική διαδρομή από τη Ροτόντα έως την Άνω Πόλη, μέσω της Αποστόλου Παύλου και της οδού Κάστρων, όπου μπορεί κανείς να «σταθεί» δίπλα στο Ισλαχανέ, γνωστό και ως εργοστάσιο Αξυλιθιώτη, και να ατενίσει την πόλη από διαφορετική οπτική γωνία.

Πρόκειται για κάποια από τα τεχνικά έργα που υλοποιεί ο δήμος Θεσσαλονίκης με τη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος  συνολικού ύψους 10 εκατ. ευρώ. Στην περιήγηση αυτή παρόντες ήταν επίσης ο Γενικός Πρόξενος των ΗΠΑ στη Θεσσαλονίκη, Γκρέγκορι Φλέγκερ, ο Πρόεδρος του Κέντρου Επιχειρηματικής και Πολιτιστικής Ανάπτυξης (ΚΕΠΑ – φορέας υλοποίησης των έργων), Θωμάς – Φωκίων Αλγιανάκογλου, εκπρόσωποι των συνεργαζόμενων τεχνικών γραφείων  και υπηρεσιακά στελέχη του Δήμου.

Πρώτος σταθμός της επίσκεψης ήταν ο αναπλασμένος περιβάλλων χώρος του Γενί Τζαμί, επί της οδού Αρχαιολογικού Μουσείου, έργο που ξεκίνησε παράλληλα με την ανάπλαση των οδών Βασιλέως Ηρακλείου και Αγίου Μηνά, με σκοπό τη λειτουργική και αισθητική αποκατάσταση των περιοχών γύρω από τα κτίρια, τη βελτίωση της προσβασιμότητας, τη διευθέτηση της στάθμευσης των οχημάτων -ή την απομάκρυνσή τους απ’ όπου κρίνεται απαραίτητο- καθώς και την ανάπλαση των κοινόχρηστων χώρων και την αύξηση του πρασίνου, όπου αυτό είναι δυνατό. Η κατασκευή της οδού Αρχαιολογικού Μουσείου άρχισε τον Ιανουάριο του 2019 και ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του ίδιου χρόνου.

Ακολούθησε η επίσκεψη στον αναπλασμένο περιβάλλοντα χώρο της Ιεράς Συναγωγής Μοναστηριωτών, επί της οδού Συγγρού, στον οποίο διαμορφώθηκαν ασφαλείς προσβάσεις στο πλαίσιο της ανάδειξης κτηρίων ειδικού ενδιαφέροντος και της πολυπολιτισμικής κληρονομιάς της Θεσσαλονίκης. Η κατασκευή της οδού Συγγρού άρχισε τον Νοέμβριο 2018 και ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο 2019.

Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε ξενάγηση στην τουριστική διαδρομή από τη Ροτόντα, η οποία μέσω της Αποστόλου Παύλου και της οδού Κάστρων καταλήγει στην Άνω Πόλη. Η δημιουργία του τουριστικού περιπάτου, έχει ως αντικείμενο την ανάπλαση της οδού Κάστρων, από την οδό Ελένης Ζωγράφου έως την Ολυμπιάδος, μίας περιοχής μεγάλου ιστορικού ενδιαφέροντος στο κέντρο της πόλης, η οποία βρισκόταν εγκαταλειμμένη για πολλά χρόνια, με συνέπεια την υποβάθμιση και την απαξίωση της. Ειδικότερα, το έργο εστιάζει στη δημιουργία νέου τουριστικού περίπατου παράλληλα με το βυζαντινό τείχος, στην επίλυση του θέματος της ανεξέλεγκτης στάθμευσης στην περιοχή, στην εγκατάσταση κατάλληλου ηλεκτροφωτισμού με γνώμονα τον ποιοτικό φωτισμό της περιοχής και των βυζαντινών τειχών αντίστοιχα και στην ανάδειξη του προτειχίσματος. Το έργο βρίσκεται σε εξέλιξη και η εκτέλεση των εργασιών εποπτεύεται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης και από τις Τεχνικές Υπηρεσίες του Δήμου Θεσσαλονίκης.

Τελευταίος σταθμός της περιοδείας ήταν η αναπλασμένη Πλατεία Φαναριωτών που υλοποιείται στο πλαίσιο του έργου ανάδειξης του άξονα της Δημητρίου Γούναρη, από Π. Μελά έως Λεωφ. Νίκης, με στοιχεία βιοκλιματικού σχεδιασμού. Το έργο έχει στόχο την ανάδειξη του ιστορικού  άξονα της οδού Δημητρίου Γούναρη, την αναδιαμόρφωση και αναβάθμιση της οδού Στρατηγού Καλλάρη και της πλατείας Φαναριωτών, του περιβάλλοντος χώρου του Ιερού Ναού της Νέας Παναγίας, με ανάδειξη των οικοδομικών λειψάνων του αρχαίου Ιπποδρόμου, την  εξασφάλιση βιώσιμης αστικής κινητικότητας στην περιοχή, καθώς και τη βελτίωση του μικροκλίματος της περιοχής. Οι σχετικές εργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη και εποπτεύονται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης και από τις Τεχνικές Υπηρεσίες του Δήμου Θεσσαλονίκης.

Η υπό διαμόρφωση πλατεία Φαναριωτών

Αναφερόμενος στην ανάπλαση της οδού Κάστρων ο Δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης ανέφερε: «Αναδεικνύεται πλέον το αρμένικο νεκροταφείο και δημιουργείται δρόμος που ξεκινάει από την Επταπυργίου και καταλήγει ως πεζόδρομος στην Αγίου Δημητρίου, απ’ όπου ο περιπατητής οδηγείται στην Αποστόλου Παύλου και πιο κάτω στη Ροτόντα. Δημιουργείται ένας χώρος περιπάτου, ανάπαυσης και περισυλλογής».

Η τουριστική διαδρομή δίπλα από τα Κάστρα

Από την πλευρά του ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Περιβάλλοντος και Καθαριότητας, Θανάσης Παππάς, τόνισε: «Με τις παρεμβάσεις αυτές οι αρχαιολογικοί περίπατοι και  διαδρομές αποκτούν μια άλλη υπόσταση, με ευρείες πεζοδρομήσεις, που είναι πολύ σημαντικές. Επίσης, αξιοποιείται η Πορτάρα και δημιουργείται μια νέα δίοδος πρόσβασης προς την περιοχή αυτή. Δημιουργείται έτσι με όλες αυτές τις παρεμβάσεις μία νέα ψηφίδα για την Θεσσαλονίκη».

Ο υπεύθυνος τεχνικών έργων, Χρήστος Κουλουκούρης, από το αρχιτεκτονικό γραφείο «Κουλουκούρης και Συνεργάτες», αναφερόμενος στην ανάπλαση της οδού Κάστρων, δήλωσε: «Χαρακτηριστικό του αρχαιολογικού περιπάτου είναι ότι αναδεικνύει σημεία τα οποία ήταν σε άθλια κατάσταση. Η σύνδεση του σημείου αυτού με το Ισλαχανέ -μετέπειτα εργοστάσιο Αξυλιθιώτη- θα δημιουργήσει ένα σημείο θέασης της πόλης, που θα λειτουργήσει ως πόλος έλξης για πολίτες και επισκέπτες. Αναδεικνύεται, άλλωστε, και το ρωμαϊκό προτείχισμα, που αποσπασματικά βλέπουμε σε διάφορα σημεία της πόλης. Έχουν βρεθεί επίσης αρκετά αρχαιολογικά ευρήματα, κυρίως ταφικά, και προβλέπεται να γίνει μια ειδική αίθουσα στο Μουσείο για την έκθεσή τους. Υπάρχουν σημεία που οι περισσότεροι Θεσσαλονικείς δεν γνωρίζουν, όπως για παράδειγμα ότι υπάρχουν εννέα επιγραφές εγχάρακτες στα Κάστρα, που αναδεικνύονται με αυτό το έργο».

Τέλος, ο εκπρόσωπος του αρχιτεκτονικού γραφείου «Π. Μακρίδης και Συνεργάτες», Πέτρος Μακρίδης, αναφέρθηκε στο έργο της Πλατείας Φαναριωτών: «Το έργο που ξεκινά από τη Λεωφόρο Νίκης, περιλαμβάνει τις οδούς Δημητρίου Γούναρη,  Στρατηγού Καλλάρη, την πλατεία Φαναριωτών και παράλληλα τον χώρο γύρω από τον Ιερό Ναό της Νέας Παναγίας, απ’ όπου προέκυψαν και σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Η σπουδαιότητα του έργου είναι  καταρχάς η ανάδειξη του μνημειακού άξονα της Δημητρίου Γούναρη, που αρχίζει από τη θάλασσα, περνά δίπλα από τον Βαλεριανό Ιππόδρομο, το Γαλεριανό συγκρότημα και την Αψίδα του Γαλερίου, την Καμάρα, τη Ροτόντα και καταλήγει στον Πύργο του Τριγωνίου. Όλα αυτά βρίσκονται σε μία ευθεία που έως σήμερα δεν ήταν ορατή.  Σημαντικά σημεία του έργου είναι η διάσωση των τοιχογραφιών του ναού της Νέας Παναγίας, που είχαν καταστραφεί από την υγρασία, καθώς και το γεγονός ότι διαθέτουμε πλέον ορατά τα ίχνη του αρχαίου ιπποδρόμου στην πόλη. Στόχος του έργου είναι να απομακρυνθούν τα αυτοκίνητα, να αποδοθεί ο αστικός χώρος στους κατοίκους και να πολλαπλασιαστεί ο χώρος πρασίνου, ενώ παράλληλα προβλέπεται η δημιουργία ποδηλατοδρόμου στην οδό Στρατηγού Καλλάρη».