Η «καυτή» ατζέντα της Θεσσαλονίκης -Ποια θέματα θα κληθεί να αντιμετωπίσει άμεσα ο επόμενος πρωθυπουργός

«Ζητείται επειγόντως λύση». Με αυτόν τον τίτλο θα μπορούσαν να φτάσουν στο γραφείο του νέου πρωθυπουργού οι φάκελοι των θεμάτων που αφορούν τη Θεσσαλονίκη και την ευρύτερη περιοχή, των ζητημάτων που απασχολούν όχι μόνο την κοινωνία και την οικονομία της, αλλά ακόμη και την ίδια την καθημερινότητά της.

Ποιες είναι οι καυτές… «πατάτες» που θα κληρονομήσει, θέλοντας και μη, η νέα κυβέρνηση, η οποία θα προκύψει από τις εκλογές της 7ης Ιουλίου; Ποια είναι τα ανοιχτά θέματα που θα κληθεί να αντιμετωπίσει ο νέος πρωθυπουργός και μάλιστα, άμεσα, από τα εγκαίνια της ΔΕΘ, τον προσεχή Σεπτέμβριο;

Η «ανοιχτή ατζέντα» της Θεσσαλονίκης περιλαμβάνει μια σειρά θεμάτων, ιδιαίτερα σημαντικών ακόμη και για την ίδια την καθημερινή της λειτουργία. Ποιος μπορεί να υποβαθμίσει, για παράδειγμα, τον αρνητικό αντίκτυπο που έχει για την κυβέρνηση η κατάσταση που επικρατεί με τα λεωφορεία του ΟΑΣΘ; Πώς μπορεί σήμερα, οποιοδήποτε πολιτικό κόμμα να πείσει για το όραμά του τον ψηφοφόρο της Θεσσαλονίκης, όταν αυτός περιμένει επί ώρα ένα…. λεωφορείο, το οποίο τις περισσότερες φορές δεν σταματά διότι είναι κατάμεστο από κόσμο;

Στη Θεσσαλονίκη του 2019 παραμένουν δυστυχώς ζητούμενα αυτά που για άλλες πόλεις είναι αυτονόητα… Κι αυτό βαραίνει πολύ στη «ζυγαριά» κάθε ψηφοφόρου, ο οποίος καλείται να αντιμετωπίσει τέτοιου είδους προβλήματα σε καθημερινή βάση.

Ο ΟΑΣΘ

«Στη Θεσσαλονίκη, ο ΣΥΡΙΖΑ χάνει μεν από το Μακεδονικό, αλλά σίγουρα χάνει και από τον ΟΑΣΘ», παραδεχόταν σε συνομιλητές του βουλευτής του κόμματος στην Α’ Θεσσαλονίκης.

Όταν το 2017 η κυβέρνηση αποφάσισε να κρατικοποιήσει τον ΟΑΣΘ και μάλιστα δια νόμου (4482/2017), πολλοί ήταν αυτοί που έσπευσαν να επικροτήσουν την κίνηση αυτή, καθώς πλήθαιναν οι φωνές περί κατασπατάλησης του δημόσιου χρήματος που εισέρεε ως επιδότηση εισιτηρίου στα ταμεία του τότε – ιδιωτικού δικαίου – ΟΑΣΘ. Σήμερα, δύο χρόνια μετά, όλα δείχνουν ότι οι αποφάσεις αυτές κάθε άλλο παρά δικαιώθηκαν, τουλάχιστον με τον τρόπο που υλοποιήθηκαν.

Πώς θα μπορούσε να περιγράψει κάποιος την κατάσταση σήμερα; Αποδεκατισμένος στόλος λεωφορείων, που μετά βίας φτάνει τα 300, εξαιρετικά κακές υπηρεσίες μεταφοράς, με… παστωμένους επιβάτες, κλιματιστικά που χαλάνε, λεωφορεία που «μένουν» στη μέση του δρόμου, πρόγραμμα δρομολογίων που δεν τηρείται, με χρόνους αναμονής στη στάση που συνεχώς μεγαλώνουν και με μια διοίκηση που μπορεί και να θέλει, αλλά σίγουρα δεν μπορεί…

Και ύστερα από τόση ταλαιπωρία, ήρθε πρόσφατα η δήλωση του αρμόδιου υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστου Σπίρτζη, ότι η δημιουργία της νέας, διάδοχης του ΟΑΣΘ, εταιρίας «Αστικές Συγκοινωνίες Θεσσαλονίκης ΑΕ» (ΑΣΥΘ ΑΕ) μεταφέρεται πια στη βούληση της νέας κυβέρνησης! Πολίτες, εργαζόμενοι και φορείς της πόλης μίλησαν με οργή και αγανάκτηση γι’ αυτή τη δήλωση, που θεωρήθηκε από όλους εκβιαστική. Για ποιο λόγο το θέμα του ΟΑΣΘ να μεταφερθεί στην οποιαδήποτε επόμενη κυβέρνηση όταν έχει ψηφιστεί νόμος του κράτους που είχε μάλιστα και χρονοδιάγραμμα εφαρμογής το τέλος του 2018; Πώς γίνεται μια κυβέρνηση να μην εφαρμόζει τον νόμο που η ίδια ψήφισε;

Σύμφωνα πάντως με αυτόν τον νόμο, έως τις αρχές Δεκεμβρίου του 2019 θα πρέπει να έχουν μεταβιβαστεί στη νέα εταιρία, την ΑΣΥΘ, το έργο και τα περιουσιακά στοιχεία του νυν ΟΑΣΘ, αφού βέβαια θα έχει ολοκληρωθεί η αποτίμηση της αξίας του από ειδικό σύμβουλο. Ωστόσο, η όλη διαδικασία καθυστέρησε χαρακτηριστικά και είναι εξαιρετικά δύσκολο να έχει ολοκληρωθεί έως τις αρχές του Δεκέμβρη.

Τι θα κάνει η νέα κυβέρνηση; Θα προχωρήσει στην εφαρμογή του νόμου ή όχι; Πώς θα λύσει το «νούμερο ένα» πρόβλημα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι Θεσσαλονικείς, οι οποίοι εξυπηρετούνται στις μετακινήσεις τους από ένα και μόνο μέσο μαζικής μεταφοράς, τα λεωφορεία του ΟΑΣΘ;

 

Το μετρό

Μετρό ακούν, αλλά μετρό δεν βλέπουν οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης. Το έργο αυτό, το οποίο εδώ και χρόνια συμπεριλαμβάνεται στα αιτήματα των φορέων της πόλης, αλλά και στις υποσχέσεις των εκάστοτε κυβερνώντων, είναι μάλλον το πιο σύντομο… ανέκδοτο που ακούν οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης.

Το «σίριαλ» του μετρό Θεσσαλονίκης χαρακτηρίστηκε από διάφορα… επεισόδια: κακό σχεδιασμό, παλινωδίες, αναποφασιστικότητα, αντικρουόμενες απόψεις για την τύχη των αρχαιοτήτων (λες και ήταν έκπληξη να βρει κάποιος αρχαία σκάβοντας τη Θεσσαλονίκη…), καυγάδες μεταξύ φορέων της πόλης για το πώς έπρεπε να χειριστούν τα ευρήματα κ.α. Τι κι αν υπήρχε η εμπειρία από το μετρό της Αθήνας; Τι κι αν πέρασαν χρόνια ολόκληρα με λάθη, από τα οποία όπως φαίνεται δεν διδαχτήκαμε το παραμικρό;

Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 είχε γίνει η πρώτη απόπειρα έναρξης των διαδικασιών για την κατασκευή του έργου, το οποίο σύντομα εγκαταλείφθηκε με… ένδοξο απομεινάρι την περίφημη «τρύπα του Κούβελα». Το 2004 το έργο επαναδημοπρατήθηκε, έχοντας πια ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2012. Σήμερα, το ημερολόγιο γράφει 2019 και οι υπεύθυνοι λένε ότι το πολύπαθο μέσο σταθερής τροχιάς θα «σφυρίξει» στη βασική του γραμμή, το 2020. Οι κάτοικοι της πόλης αντιμετωπίζουν αυτές τις υποσχέσεις με καχυποψία, παρά τις προσπάθειες της Αττικό Μετρό να αποδείξει ότι το έργο αυτή τη φορά έχει μπει πραγματικά σε τροχιά υλοποίησης.

Ωστόσο, ακόμη κι αν καταφέρει κανείς να «διαλύσει» αυτό το τείχος καχυποψίας που έμφυτα πια έχουν αποκτήσει οι Θεσσαλονικείς απέναντι σε τέτοιου είδους υποσχέσεις (γιατί δεν είναι και λίγες αυτές που άκουσαν τις τελευταίες δεκαετίες), αυτό που δεν θα καταφέρει να κάνει είναι να… επιμηκύνει τα χιλιόμετρα του έργου.

Τα 9,6 χιλιόμετρα της βασικής γραμμής σίγουρα δεν επαρκούν να καλύψουν τις ανάγκες μιας Θεσσαλονίκης των 1,5 εκατ. κατοίκων. Κι αν πέρασαν τόσα χρόνια για να λειτουργήσουν αυτά τα 9,6 χιλιόμετρα, πόση ελπίδα μπορούμε να διατηρούμε για να τεθούν σε λειτουργία και οι επεκτάσεις του έργου, που θα εξυπηρετήσει πραγματικά τον συγκοινωνιακό φόρτο της ευρύτερης Θεσσαλονίκης και όχι μόνο ορισμένων περιοχών γύρω από το κέντρο της πόλης;

Η νέα κυβέρνηση θα κληθεί σίγουρα να αντιμετωπίσει με διαδικασίες fasttrack όλα τα ανοιχτά «μέτωπα» του έργου, προκειμένου αυτό να εξυπηρετεί το επιβατικό κοινό σε πραγματικές συνθήκες και όχι σε έναν εικονικό κόσμο παρουσίασης εκδοτηρίων που δεν λειτουργούν και βαγονιών που δεν κινούνται…

 

Η ανάπλαση της ΔΕΘ

Μόλις επτά χρόνια απομένουν μέχρι το 2026, χρονιά κατά την οποία συμπληρώνονται 100 χρόνια από την πρώτη διοργάνωση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Το μεγάλο στοίχημα αφορά τη δημιουργία ενός νέου, σύγχρονου εκθεσιακού κέντρου που σε συνδυασμό με ένα μητροπολιτικό πάρκο θα προσδώσει στη διοργάνωση τον χαρακτήρα που της αξίζει.

Πόσο εφικτό, λοιπόν, είναι μέσα σε αυτή την επταετία να είναι έτοιμο το νέο εκθεσιακό κέντρο της Θεσσαλονίκης, που θα φιλοξενεί τη σημερινή, σύγχρονη ΔΕΘ της εξωστρέφειας και της ανάπτυξης;

Κι ενώ εδώ και χρόνια όλοι είχαν συμφωνήσει για την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου εκθεσιακού κέντρου, ήρθαν τα μεγάλα διλήμματα, από αυτά που ως δια μαγείας δημιουργούνται κάθε φορά που η ξεκινά η συζήτηση για ένα εμβληματικό έργο. Ένα τέτοιο δίλημμα ήταν, για παράδειγμα, το αν αυτό το πολυπόθητο νέο εκθεσιακό κέντρο θα πρέπει να βρίσκεται εντός ή εκτός πόλης και αστικού ιστού. Χρειάστηκε να περάσουν σχεδόν 15 χρόνια για να αποφασίσουμε τελικά ότι η ΔΕΘ πρέπει να παραμείνει εντός πόλης και να είναι άμεσα συνδεδεμένη με αυτή.

Σήμερα, εν αναμονή του ΣτΕ και του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος που θα «ανάψει» το πράσινο φως για να ξεκινήσουν οι διαδικασίες, όλα μοιάζουν να κινούνται πραγματικά στην κόψη του ξυραφιού.

Αν η επόμενη κυβέρνηση θελήσει πραγματικά να «προλάβει» τον χρόνο και να καλύψει το χαμένο έδαφος των δεκαετιών που πέρασαν, τότε πρέπει να τρέξει και πάλι με διαδικασίες εξπρές την υπόθεση της κατασκευής του νέου εκθεσιακού κέντρου της πόλης. Αν στόχος είναι τα 100 χρόνια της ΔΕΘ να εορταστούν μετά βαΐων και κλάδων σε ένα σύγχρονο εκθεσιακό κέντρο, τότε είναι σίγουρα στα χέρια της επόμενης κυβέρνησης να δουλέψει εντατικά σε αυτό το project.

 

Η νέα Τούμπα

Με ενδιαφέρον αναμένεται η στάση της νέας κυβέρνησης και για ένα άλλο ιδιαίτερα σημαντικό θέμα που αφορά την κατασκευή του νέου γηπέδου του ΠΑΟΚ στην Τούμπα. Πρόκειται για ένα νέο έργο, το οποίο δεν θα είχε ίσως μεγάλη σημασία εάν αφορούσε απλά και μόνο τον αγωνιστικό χώρο της ομάδας της Θεσσαλονίκης. Αντίθετα, σύμφωνα με τον προγραμματισμό,  η νέα Τούμπα θα είναι ένα έργο υπερτοπικής σημασίας για την ευρύτερη περιοχή, καθώς στα σχέδια συμπεριλαμβάνονται χώροι αναψυχής και εστίασης, συνεδριακό κέντρο και άλλα, ενώ το έργο θα γίνει και η αφορμή για να μπει τάξη σε μια σειρά λειτουργικών ζητημάτων που απασχολούν την πολυπληθή αυτή περιοχή, όπως τις θέσεις στάθμευσης.

Προς το παρόν, όλα «τρέχουν» όσον αφορά το νέο αυτό αφήγημα της Θεσσαλονίκης, καθώς ήδη έχει παραχωρηθεί η απαραίτητη έκταση και καταβάλλεται προσπάθεια ως το τέλος του 2019 να έχουν ολοκληρωθεί και μια σειρά διαδικαστικών ζητημάτων.

Σε αυτό το κομμάτι, η νέα κυβέρνηση καλείται να παίξει τον δικό της ρυθμιστικό ρόλο, ώστε και αυτό το έργο να προχωρήσει με γοργούς ρυθμούς.

 

Η επωνυμία των μακεδονικών προϊόντων

Ένας χρόνος συμπληρώθηκε από την υπογραφή της περίφημης συμφωνίας των Πρεσπών και το ζήτημα της επωνυμίας των μακεδονικών προϊόντων και των σχετικών εμπορικών σημάτων εξακολουθεί να «καίει» τις επιχειρήσεις της Θεσσαλονίκης και γενικότερα της Βόρειας Ελλάδας.

Κι ενώ η συμφωνία προέβλεπε τη λειτουργία διεθνούς επιτροπής για την επίλυση αυτών των ζητημάτων, εκπρόσωποι των Ελλήνων επιχειρηματιών της Βόρειας Ελλάδας κάνουν λόγο για χαρακτηριστική καθυστέρηση της γείτονος για την τήρηση των προβλεπομένων.

Η σύγχυση και το «αλαλούμ» μοιάζουν να μην έχουν τέλος, αφού οι επιχειρήσεις της γειτονικής χώρας εξακολουθούν να μην συμμορφώνονται με τις οδηγίες περί αλλαγής προσωνυμίου στα προϊόντα τους («βορειομακεδονικός»). Την ίδια ώρα, σύγχυση δημιουργείται και στις εμπορικές εκθέσεις, όπου εμφανίζονται δύο «περίπτερα» με την επωνυμία «μακεδονικός».

Η ζημιά στις εξαγωγές των ελληνικών εταιριών είναι τεράστια, με ό,τι αυτό συνεπάγεται κατ’ επέκταση για την ελληνική οικονομία.

Πώς θα αντιμετωπίσει το ακανθώδες αυτό ζήτημα η νέα κυβέρνηση; Θα αναλάβει πιο δυναμικές πρωτοβουλίες που θα δώσουν «ανάσα» στην αγορά και θα διαλύσουν τη σύγχυση που δημιουργήθηκε για τα μακεδονικά προϊόντα; Ίδωμεν.